Open Menu

Pedagogiek van Reggio Emilia

Wat houdt de kinderen bezig”, in plaats van dat we kinderen “bezighouden”.’

Grondlegger van de pedagogiek van Reggio Emilia is de Italiaan Loris Malaguzzi (1920-1994). In 1945 was Malaguzzi als leerkracht betrokken bij de bouw van een nieuw kindercentrum in Italië. Hij verdiepte zich in visies over onderwijs aan jonge kinderen en combineerde deze met zijn eigen ideeën en ervaringen tot een eigen pedagogiek.

Communiceren in meerdere talen

Voor kinderen is het zich kunnen uitdrukken en communiceren heel wezenlijk. Maar jonge kinderen doen dit moeilijk met woorden. Zij hebben wel andere manieren om zich te uiten; door te wijzen, ergens naar toe te kruipen, te zingen, te dansen of tekenen en knutselen. Allemaal talen waarmee kinderen hun wereld onderzoeken.

Al deze vormen van communicatie zijn van belang, omdat elke vorm zijn eigen zeggingskracht en mogelijkheden heeft. Er is dan ook veel aandacht voor kunstzinnige vorming om kinderen bewust te maken van de vele uitdrukkingsmogelijkheden.

Dit noemt de gerenommeerde Italiaanse pedagoog Malaguzzi de 100 Talen van kinderen. Hij is de grote inspirator geweest achter de pedagogiek van Reggio Emilia.

Creativiteit

Binnen de pedagogiek van Reggio Emilia is er veel aandacht voor kunstzinnige vorming om kinderen bewust te maken van de vele uitdrukkingsmogelijkheden.

Kinderen houden ervan om bezig te zijn met materialen. Ze willen graag kennismaken met nieuwe materialen. Ze leren hierdoor de mogelijkheden en eigenschappen kennen zonder dat daarbij nog belangrijk is wat voor resultaat ze ermee kunnen behalen. Het is voor hen één grote ontdekkingsreis. De leidsters stimuleren dit door regelmatig knutselactiviteiten te organiseren en door te werken met verschillende materialen zoals water, zand, klei en verf.

Creatief zijn kun je op vele manieren doen. Fantasie verhalen vertellen en eigen liedjes bedenken is ook een vorm van creativiteit. Oplossingen bedenken voor onverwachte situaties vereist zeker creativiteit..

De leidsters geven hierin de ruimte door naar het kind te luisteren, mee te denken en te stimuleren in het zelf bedenken van een oplossing. De opmerking van een kind bijvoorbeeld over zijn schaduw, kan aanleiding zijn om het verschijnsel schaduw verder te onderzoeken.

Het kind ervaart op deze manier dat wat hij zegt ook belangrijk is en dat hij leuke en goede dingen kan bedenken.

Documenteren

Alles wat de kinderen doen, denken, maken, bespreken wordt vastgelegd door middel van foto’s, video’s, cassetteopnames, teksten, gemaakt werk, etc. Deze documentatie dient allereerst als geheugen voor de kinderen waardoor ze op hun ideeën kunnen voortborduren. Daarnaast vormt het gespreksstof voor de volwassenen die de gegevens proberen te analyseren en te interpreteren. Daarbij staat het onderzoeksproces van kinderen voorop en niet het resultaat van hun werk. Tot slot geeft het ouders veel informatie over de dingen waarmee hun kinderen bezig zijn.

De meerwaarde voor mijn kind

Uit onderzoek in Italië is gebleken dat wanneer de kinderen met 6 jaar naar de Italiaanse staatsschool gaan, ze opvallen door hun inventiviteit en creativiteit. Ondanks het saaie en vrij autoritaire aanbod op deze scholen blijft dit groter dan van hun leeftijdgenoten. De kinderen van Reggio Emilia hebben ook een sterk zelfgevoel, ze kunnen goed samenwerken en staan open voor ideeën van anderen. Ze kunnen zich goed concentreren en gaan respectvol met elkaars maaksels om. Dat wat de kinderen uitdrukken in hun honderd talen (de producten van klei, bouwblokken, tekeningen en schilderijen) is van een bijzondere kwaliteit.

Gedicht van Loris Malaguzzi

(grondlegger Reggio Emilia)

Zeker, de honderd is er wel

Het kind

bestaat uit honderd

Het kind heeft

honderd talen

honderd handen

honderd gedachten

honderd manieren van denken

spelen en praten

Honderd alsmaar honderd

manieren van luisteren

verbazen, liefhebben

honderd vreugdes

om te zingen en te begrijpen

honderd werelden

om te ontdekken

honderd werelden

om uit te vinden

honderd werelden

om te dromen

Het kind heeft

honderd talen (en nog eens honderd honderd honderd)

maar ze stelen er negenennegentig

De school en de cultuur

scheiden het hoofd van het lichaam

Ze zeggen hem:

te denken zonder handen

te doen zonder hoofd

te luisteren en niet te praten

te begrijpen zonder vreugde

lief te hebben en zich te verbazen

alleen met Pasen en met Kerstmis

Ze zeggen hem:

dat spel en werk

realiteit en fantasie

wetenschap en verbeelding

hemel en aarde

verstand en droom

dingen zijn die niet bij elkaar horen

Kortom, ze zeggen hem

dat de honderd er niet is

Het kind zegt:

Zeker, de honderd is er wel!